Tài sản thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại ( Tài sản TTNDNHL) phát sinh khi nào?

                                                                           Giải

Tài sản TTNDNHL phát sinh khi có một khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ!

Theo VAS_17: Khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ là một khoản chênh lệch tạm thời làm phát sinh các khoản được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập DN trong tương lai khi giá trị ghi sổ của các tài sản hoặc nợ phải trả được thu hồi hay được thanh toán.

-Khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ phát sinh khi:

+Giá trị ghi sổ của tài sản nhỏ hơn giá trị tính thuế của tài sản đó:

Vd: Doanh nghiệp cho thuê mặt bằng trong 2 năm. DN thu trước tiền cho thuê của 2 năm là 2.000 triệu đồng.

DN sẽ tính doanh thu kế toán ( giá trị ghi sổ) trong năm là 1000 triệu đồng. Trong khi đó cơ quan Thuế sẽ tính doanh thu chịu thuế là 2.000 triệu. => làm phát sinh một khoản chênh lệch là 1.000 triệu gọi là chênh lệch tạm thời được khấu trừ => Phát sinh tài sản TTNDNHL.

                 Doanh nghiệp                                              Cơ quan thuế

•       DT Kế toán:                 1.000                -DT chịu thuế:              2.000

•       CP kế toán                     500                -CP                                500

                                                                      -LN chịu thuế               1.500

      -Thuế TNDN HH:                 375                  -Thuế phải nộp:     375(1.500x 25%)

      -Tài sản TTNDN HL            (250). [ 1.000 x 25%.]

      - LN sau thuế:                     375

Vậy khi phát sinh một khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ do Giá trị ghi sổ của Doanh thu kế toán là 1.000tr nhỏ hơn giá trị tính thuế là 2.000 triệu thì sẽ làm phát sinh Tài sản TTNDN HL là 250 triệu.

•          Giá trị ghi sổ của nợ phải trả lớn hơn cơ sở tính thuế của nó:

Vd: Trong năm DN có trích 1 khoản lương nghỉ phép cho công nhân, khoản trích này gọi là Chi phí phải trả với giá trị ghi sổ là 300 triệu.

Khi xác định chi phí hoạt động trong kỳ thì DN sẽ cộng (+) chi phí phải trả này vào trong chi phí hoạt động để xác định kết quả kinh doanh. Nhưng khi tính thuế, cơ quan thuế không cho khấu trừ cho mục đích tính thuế nếu như chưa thực chi => Làm phát sinh 1 khoản chênh lệch 300 triệu gọi là chênh lệch tạm thời được khấu trừ. => Phát sinh một khoản Tài sản TTNDN HL.

                 Doanh nghiệp                                      Cơ quan Thuế

-DT Kế toán:                      1.000              -DT chịu thuế:              1.000

-CP Kế toán ( CPPT 300)     700               -CP                                400

                                                              -LN chịu thuế:                 600.

-Thuế TNDN HH                  150               -Thuế phải nộp:            150( 600x25%)

-Tài sản TTNDN HL                           (75)  [ 300x25%]

- LN sau thuế:                                     225

Vậy khi phát sinh 1 khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ do giá trị ghi sổ của nợ phải trả  lớn hơn giá trị tính thuế là 300 thì sẽ làm phát sinh Tài sản TTNDN HL là 75.

• Ngoài ra, chênh lệch tạm thời được khấu trừ còn phát sinh từ việc điều chỉnh giảm các khoản mục thuộc vốn chủ sở hữu.

Vd: Trong năm 2008, DN bán hang nhưng chưa lập ra 1 khoản chi phí bảo hành sản phẩm. ( giả sử khoản chi phí cần phải lập này là 200). Lợi nhuận năm 2008 được xác định như sau:

                 Doanh nghiệp

-DT Kế toán:                    1.000

-CP kế toán:                       600 (Chưa có chi phí bảo hành sản phẩm).

-LN kế toán:                        400

-Thuế nộp:    100 (400x25%)

-EAT                                   300.

Sang năm 2009, DN phát hiện ra sai sót do chưa lập khoản chi phí bảo hành sản phẩm là 200. DN trích từ lợi nhuận sau thuế để lập khoản chi phí này. Điều này làm thay đổi vốn chủ sở hữu => Phát sinh 1 khoản chênh lệch tạm thời như sau:

                 Doanh nghiệp                                        Cơ quan Thuế.

-DT kế toán:                  1.000                       -DT chịu thuế:              1.000

-CP kế toán:                   800                       -CP                                600

                                                                  -LN chiu thuế:                 400.

-Thuế TNDN HH                100                      -Thuế phải nộp:               100.

-Tài sản TTNDN HL          (50) [200x25%]

-EAT                                   150.

Vậy khoản chênh lệch tạm thời được khấu trừ phát sinh do điều chỉnh vốn chủ sở hưu là lợi nhuận giữ lại sau thuế đã làm phát sinh Tài sản thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại là 50.